DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK

Eskiden, çok eskiden beri insanlar, anılarını saklamak, önemli olayları kendilerinden sonraki nesillere aktarmak için resimler çizmişler, heykeller yapmışlar, yazıtlar hazırlamışlardır. İnsanların anıları adeta dondurup saklama isteği çok eskilere dayanmaktadır. Fakat gerçek görüntüsüne çok yakın bir şekilde hayattan bir sahneyi 2 boyutlu olarak saklamak ancak 1800'lü yıllardan sonra başarılmıştır.

Fotoğraf makinesinin icadı ile başlayan serüven, hemen her teknolojik üründe olduğu gibi hızlı bir seyir izlemiştir. Küçüklüğümüzde köşe başlarında tek tük gördüğümüz, yaşlı amcaların kullandığı flaşsız, körüklü fotoğraf makinelerinden stüdyolarda çekilen renkli fotoğraflara, ele avuca sığabilecek kadar küçük, elle sarılan (ve erbabı olmayanların makaralarca pozu düzgün takamayıp heba ettiği) uzak doğu kökenli pratik makinelerden çift motorlu, saklanıp gizlenebilen flaşlı, zoom'lu makinelere, sadece gerçek ustaların kullanabileceği ve ustasının elinden mükemmel sonuçlar üreten Zenith'lerden ennihayet son bir kaç yıl içinde sayıları, markaları, yetenekleri hızla artan dijital fotoğraf makinelerine.. Artık her evde ve her elde olmak üzere bu makineler çoğaldı ve önemli olaylardan çok bütün anları ve anıları kaydetmeye yarayan bir araç oldu.

Evet, bu ayki kapak konumuz “dijital fotoğrafçılık”. İlk fotoğraf makinesinin icadından günümüze, fotoğrafçılığın teknik terimlerinin açıklanmasından, dijital fotoğrafçılıkta verileri saklama ve baskı işlemlerine kısacası dijital fotoğrafçılık hakkında merak edilen pek çok konuyu bu yazımızda inceleyeceğiz.

Buyurun dijital fotoğrafçılık yolculuğuna…

Fotoğrafçılık Hakkında

“Fotoğraf, ışığın kaydedilmesi anlamına geliyor. İlk fotoğraf makinesi, önü mercekli ışık geçirmez kutuydu. 1802’de İngiltere’de Thomas Wedgwood, gümüş nitratlı kağıt ya da deri üstüne görüntü kaydetti ama görüntü sabitleşmedi. 1827’de Niepce, duyarlı levha üzerine ilk görüntüyü saptadı. Bir manzara resmi için, duyarlı tabakaya poz süresi sekiz saatti. Ressam Daguerre, bir ucunda mercek, öbüründe buzlu cam olan karanlık kutuda görüntü elde edip taslaklarını bunun üstüne yapıyordu. Daguerreotype adıyla anılan yöntemi dünyaya yayıldı. 1840’larda ABD’de her kentte bir daguerreotype sanatçısı vardı. 1840’da Talbot, fotoğraf kağıdının duyarlığını arttırdı. Fotoğrafçılıkta devrim, cam negatiflerin elde edilmesini sağlayan işlemle oldu. İngiliz Archer, cam negatiften fotoğraf kağıdına baskı yaptı. 1868’de trikromi yoluyla renkli baskı olanağı sağlandı. 1887’de Rahip Hannibal Goodwin, gümüş bromür emülsiyonlu selüloit film önerdi. 1889’de Eastman Kodak Company tarafından makaralara sarılmış ve yaprak filmler çıkarıldı. Ateşe dayanıklı asetat çıkınca cam film tümden kalktı. 1935’de ilk renkli film, 1940’larda anında baskı polaroid bulundu. Digital görüntü kaydına ulaşan süreç fotoğrafı geniş kitleye taşıdı.”

İlk başlarda anları dondurmaya yarayan fotoğraf makineleri (o zamanların deyimi ile kara kutular) daha sonraları bir sanat dalı olmaya başlamış. O günlerden bugünlere uzanan fotoğrafçılık sanatı, şimdi dijital fotoğrafçılık olarak adlandırılıyor. Bu kısa özgeçmişten sonra, fotoğrafçılığın dijital olanına bir göz atalım bakalım.

Dijital Fotoğrafçılık

Onları her seferinde resim çekerken makinenin vizöründen değil, arkasındaki küçük ekrana bakmalarından tanıyorsunuz. Evet, onlar dijital fotoğraf makineleri ile resim çeken fotoğrafçılar. Artık kimse 36 poz bekleyip filmini tab ettirmek için uğraşmıyor ya da fotoğrafçılık sanatına özenip kırmızı loş ışıkta zaman geçirmek istemiyor. Devir hız devri, çektiği fotoğrafları anında görüntüleyip üzerinde ayar yapmak veya bu resim olmamış deyip çekilen ve beğenilmeyen resmi silip anında yenisini çekmek dijital fotoğraf makineleri ile mümkün. Bu hem dijital fotoğrafçılığı kolay ve eğlenceli kılıyor, aynı zamanda maddi ve manevi bakımdan iyilikler içeriyor.

Dijital Fotoğraf Makinesi Türleri

Basit bas ve çek modeller:
Doğru objectif ve algılayıcılarla donatılmışlarsa, iyi sonuç verebilirler. Netleme ve pozlama otomatik olduğundan, konuya yöneltilip deklanşöre basılması yeterlidir. Görüntü kontrolü açısından fazla seçenek sunmasalar da , en ucuzlarının bile genelde beyaz ayarı vardır. Genellikle son derece az yer kaplar, hatta gömleğinizin cebine bile kolayca sığar.

Gelişmiş bas ve çek modeller
Benzer şekilde gerekli ayarları çoğunlukla otomatik yaparlar ancak bu tür makinelerin pozlama telafisi , daha gelişmiş beyaz ayarı, sınırlı manuel ayar gibi bazı ek özellikleri kullanımlarını biraz daha esnek kılar. Görece daha ucuz sayılabilecek bu makineler dijitale iyi bir başlangıç olabilir.

Gelişmiş kompakt modeller
Çok kapsamlı ayarları, bu makineleri iyi 35mm fotoğraf makineleriyle aynı klasmana oturtur. En önemli farkları objectif içinden görüntü veren vizörleri (ki likit kristal ekranları eşdeğerde görüntüler sağlar) ve değiştirilebilen objektiflerinin olmamasıdır. Gerektiğinde tam otomatik olarak, bas ve çek modunda da kullanılabilirler. Çoğu bas ve çek fotoğraf makinesinden daha büyük olurlar, özel tasarlanmış aksesuar ve ekleme objektifleriyle bu makineler çok yönlü kullanılabilirler.

Kompakt refleks tipi modeller
Küçük boyutlu 35mm refleks makineleri andırırlar. Genelde uzun odak uzaklıklı zum objektifleri olan bu fotoğraf makinelerinin telefoto yetenekleri mükemmeldir. Tıpkı gelişmiş kompakt fotoğraf makineleri gibi, bu makinelerde de 35mm reflekslerdeki tüm ayarlar bulunur. Objektif içinden bakılan vizörleri genelde elektroniktir. Vizöre baktığınızda büyütülmüş, yüksek kalitede bir likit kristal ekran görürsünüz. Bu size algılayıcının tam olarak ne gördüğünü gösterir ve bir dereceye kadar pozlamayı ve rengi değerlendirmenizi sağlar. Bu makineler tam otomatik olarak da kullanılabilirler.

Değiştirilebilir objektifli refleks modeller
35mm refleks makinelerin sağladığı tüm kontrollerin yanında değiştirilebilir objektifleriyle geniş olanaklar sunarlar. Diğer dijital fotoğraf makinelerine göre oldukça büyüktürler. Tam anlamıyla fotoğraf çekimini kontrol altında tutma, en ileri görüntü algılayıcı ve işlemci teknolojileri ve yüksek düzeyde parazit kontrolü, özelliklerinden sadece birkaçıdır. Aynı tasarımı yüzünden algılayıcı “canlı” görüntüler sağlayamadığından, makinenin arkasında yer alan likit kristal ekran sadece kareleri gözden geçirmek amacıyla kullanılabilir.

Dijital Fotoğraf Makinesi Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gereken 10 Nokta:

1. Megapiksel: Daha çok megapiksel , daha büyük baskılara dönüştürülebilecek daha fazla ayrıntının yakalanmasını sağlar. Megapiksele ihtiyacınız yoksa , eşdeğer özellikler ve kaliteyi sunan daha hesaplı bir makine alabilirsiniz. Ama yine de en az 5 megapiksel olmalı.

2. Objektif : Fotoğraflamayı sevdiğiniz konuların fotoğrafını çekmenize olanak verecek bir odak uzaklığı aralığına ihtiyacınız olacaktır: Manzaralar için geniş açılı, çiçekler için makro, insanlar için tele , gezi fotoğrafları için geniş açılı ve tele objektifler gibi.

3. Dahili İşleme : Görüntü algılayıcı makinenin önemli noktalarından sadece birisidir. Verilerin o algılayıcıda nasıl işlendiği renk , parazitlenme, hız ve daha pek çok şeyi etkileyebilir.

4. Elinize oturup oturmaması : Sizin makineyle uyumunuz çok önemli bir konudur. Makinenizle mutlu olmak istiyorsanız , sadece teknik özelliklerine bakmayın, mutlaka elinize alıp deneyin.

5. Kullanım kolaylığı : Dijital fotoğraf makineleri bu alanda birbirinden çok farklı olabiliyor. Önemli ayarlara ulaşmanın zorluğuna, bu ayarların kullanımının ne denli basit olduğuna ve likit kristal ekrandaki menülerin açık (ve okunması rahat) olup olmadıüına bakın.

6. Gerekli özellikler : Neye ihtiyacınız olduğunu baştan düşünün. Çok yakın mesafeden netleme, manuel ayar, elle netleme, ikinci perde flaş senkronizasyonu, aksesuvar objektifleri gibi özelliklere gerçekten ihtiyacınız olacak mı?

7. Sistem gerekleri : Filmli bir refleks makineniz varsa , onun objektiflerini veya harici flaşını kullanabileceğiniz bir dijital fotoğraf makinesi edinmek isteyebilirsiniz.

8. Aksesuvarlar : Çekimlerinizde harici flaş , filtre , harici pil gibi aksesuvarlara ihtiyaç duyuyorsanız seçtiğiniz makinenin bunları kullanmaya olanak verdiğinden emin olun.

9. Likit kristal ekran : Likit kristal ekran fotoğraf makinenizin çok önemli bir parçasıdır. Rahatça kullanılabilecek büyüklükte olması, parlaklık ve kontrastın yeterliliği , iyi renkler sunabilmesi ve kolayca görülebilmesi önemli. Hareketli ekrana (yukarı-aşağı ve sağa – sola döndürülebilir) ihtiyacınız varsa , seçtiğiniz makinenin bu olanağı sunduğundan emin olun.

10. Boyut : son yıllarda trend gitgide daha küçük makinelere doğru kayıyor. Her zaman yanınızda taşıyacağınız , cebinize sığacak bir makine istiyorsanız bu mükemmel bir seçim olabilir; ancak küçük makinelerde özelliklerin kısıtlı olmasını da normal karşılamak gerekebilir.

Dijital Fotoğrafçılık Terimleri, Açıklamaları

Megapiksel
MegaPixel Dijital kameralar ve tarayıcılar gibi cihazlarının görüntü çözünürlüğünü açıklamakta kullanılan ölçüdür. Bu kelimeye anlam katan iki öğe bulunmaktadır Mega ve Pixel; Mega Milyon anlamına gelmektedir, Pixel ise Picture Element Resim Öğesi kelimelerin bir araya gelmesinden oluşmaktadır. Özetle Pixel fotoğrafı oluşturan her bir küçük noktaya verilen isimdir. Bu tanımlamalardan sonra MegaPixel bir milyon pixelden (resim öğesinden) oluşmaktadır diyebiliriz.

Maksimum Baskı Boyutu Gerekli Yakalama Çözünürlüğü
15 x 20 cm (5 x 7 inç) 1 megapiksel
20 x 25 cm (8 x 10 inç) 2 megapiksel
28 x 36 cm (11 x 14 inç) 3 megapiksel
50 x 75 cm (20 x 30 inç) 4 megapiksel

LCD
LCD'nin açılımı Liquid Crystal Displaydir. Yani , yazımızda bahsi geçen likit kristal ekranın kısaltması LCD’dir.

CCD , CMOS
CCD veya CMOS, bildiğimiz elektronik devreler gibidir sürekli kullanılan “elektronik film” görevi görürler. Bu cihazların üzerinde, en az cihazın çözünürlüğü kadar sensör/devre vardır ve bu devreler, o noktaya düşen ışığı piksel cinsinden dijital ortama yansıtırlar. Yani 5MP bir dijital fotoğraf makinesi üzerinde, 2560 x 1920 yani yaklaşık 5 milyon adet mini sensör bulunur.

Flaş
Flaş , uzun süre, birçok fotoğrafçının kullanmakta tereddüt ettiği bir ekipmandı. Film ile fotoğraf çekimlerinde ayrıca sonucu çok sonra görebilmeniz gibi bir zorluk daha vardı. Aslında bugün otomatik flaş iyi çalışmakla birlikte , eğer çok deneyim sahibi değilseniz, sonuçları önceden tahmin etmek yine de çok zordur. Bu nedenle bir çok fotoğrafçı , hiç flaş kullanmaz. Bu çok kötü, çünkü flaş bazen çok yardımcı olabilir, gündüz bile fotoğrafa özel bir anlam katmak için kullanılabilir. Likit kristal ekranı (LCD) olan bir dijital fotoğraf makinesi ile flaşı kontrol altına almak artık çok kolay. Çekim yapıp, hemen sonucu görerek, gerekirse ayarı değiştirebilirsiniz.

Beyaz ayarı
Beyaz bir karton kağıdı düşünün. Bu kağıda ışıkta bakarsak farklı , gece lamba ışığı altında bakarsak farklı görürüz. Bu ışıktan kaynaklanmaktadır. Dijital makinelerdeki beyaz ayarı da bu ışık farklılıklarını düzenlemek, resminizin en iyi şekilde görünmesini sağlamak amacı ile konulmuş bir özelliktir.

Sonuç

Dijital fotoğrafçılığa şöyle bir göz atalım dedik. Dijital fotoğrafçılıkta gerekli temel bilgileri sunmaya çalıştık. Fotoğrafçılık resim gibi bir tür sanat dalıdır. Doğum günlerinde, aile arasında , özel günlerde resimler çekerken, gözünüz başka noktalara kayıyorsa sizin içinizde fotoğrafçı olma ruhu vardır.

Vesselam

Kaynaklar:
Türk Tarih Vakfı (www.tarihvakfi.org.tr )
Dijital Fotoğraf Rehberi (Fujifilm’in hazırladığı National Geographic Türkiye eki)
Hepsikamera.com (www.hepsikamera.com)
PCLabs (www.pclabs.gen.tr)

|İFSAK Fotoğrafçılık Seminer Notları(PDF) |